Echt moeite doen geeft meer levensenergie!

Laatst hoorde ik het volgende verhaal over een man die met pensioen was gegaan. Decennialang kende hij drukke werkweken. In het weekend ontspande hij zich met urenlang TV-kijken. Met alle begrip van zijn vrouw. Na zijn pensioen echter, zat hij niet twee maar zeven dagen per week urenlang voor de TV! Hier was zijn vrouw niet van gediend, maar had weinig invloed.

Uiteraard is dit een vrij extreem verhaal. Toch hoor ik vaker ‘klachten’ over partners die (te)veel uren passief achter een scherm doorbrengen na hun pensioen.

Hoe geef je vorm aan (veel) vrije tijd? Afgelopen week verschenen hierover twee interessante artikelen. De één in Nederland en de ander in de VS.

Echt moeite doen – mediterende werking

Het eerste artikel ‘Echt moeite doen’ (FD 02-03-24) ging over de moderne paradox, dat je bijna alles (technisch) kunt uitbesteden. Maar uit tal van onderzoek blijkt dat als mensen ergens moeite voor moeten doen, een gunstig effect heeft op ons gemoed.

Mensen houden van gemak, comfort en tijd besparen. Maar soms is het goed om je af te vragen of je soms niet beter zelf iets kan repareren of onderhouden.

Ook voor het digitale tijdperk speelde dit thema al. Zo werd Csikszentmihalyi in zijn beroemde boek Flow (1990) al verdrietig over hoe mensen omgingen met vrije tijd:

Passieve consumptie kan onze levensenergie opzuigen en blijft er weinig meer van ons over dan leeg omhulsel.
Waarom is moeite doen belangrijk? Zin of geen zin, van klussen rondom huis, kunst en muziek maken, gerecht verfijnen, meubelstuk maken, blijf je groeien. Het voelt alsof je alles om je heen vergeet. Je kunt je gedachten ordenen en tot rust komen. Heeft ook een meditatieve werking.
Beste momenten in je leven zijn niet je passieve maar je actieve, waarop je iets wil bereiken wat moeilijk is.

Pensioenstrend VS: balans in- en ontspanning

Het tweede artikel ging over de nieuwe pensioenstrend in de VS: ‘work as continuous story’. Deze moderne pensioenstrategie gaat niet over het vervangen van vrije tijd door werk, maar over het vinden van een harmonieus evenwicht tussen beide. Door dit evenwicht kunnen individuen genieten van de vrijheid en ontspanning van hun pensioen, terwijl ze toch zinvol werk kunnen doen. Het gaat over het kiezen van (vrijwilligers)werk dat vreugde en voldoening brengt, zonder de druk en eisen van een fulltime carrière.

Tenslotte geeft ook R. Waldinger, Harvard Adult Development Studies aan dat “Geluk geen bestemming is, iets wat je bereikt om daarna uit te rusten. Een mooi lang leven kost iedere dag inzet, met ups & downs”. Aldus R. Waldinger, The Good Life, 2023.

Kortom, bereid je post-career leven goed voor. Een mooie balans tussen in- en ontspanning leidt tot meer levensenergie.