
Hoe bouw je een bloeiend leven op na pensioen? De valkuil is dat men pensioen als een ‘bestemming’ beschouwt, waarna er weinig meer verandert. Het tegendeel is vaak waar. De Canadese schrijver en public speaker dr. Riley Moynes heeft een handig raamwerk van de Vier Fasen van Pensioen ontwikkeld. Dit kan helpen bij het plannen van een bevredigend pensioenleven. Wat gaat goed, en waar lopen mensen vaak vast? De vier fasen zijn:
- vakantie vieren
- missen en verloren voelen
- vallen en opstaan
- opnieuw uitvinden en gebruiken
1. Vakantie vieren:
In het begin voelt pensioen als vakantie. Je zit in deze fase als je het volgende ervaart:
- Je hebt een gevoel van opluchting, opwinding en voldoening over je zojuist voltooide carrière.
- Je waardeert het dat je op dit moment geen vaste routine hebt.
- Je maakt regelmatig reisplannen.
- Je bent serieus bezig met het verbeteren van een vorm van sport.
- Je overweegt een ‘trofee’-aankoop, zoals een zeilboot of een vakantieverblijf.
- Je kijkt ernaar uit om meer tijd met je partner, familie of vrienden door te brengen.
- Je kijkt er naar uit om meer tijd in het vakantiehuis te wonen of thuis rond te slenteren.
2. Missen en verloren voelen
De overgang van fase één naar fase twee brengt het grimmige besef met zich mee dat het leven dat je al tientallen jaren kende, niet langer bestaat. In deze fase mis je vaak:
- struktuur
- identiteit
- relaties van het werk
- een doel
- invloed en erkenning
Fase twee kan bij een grote groep mensen tot verveling, overmatig drankgebruik en depressie leiden. Vooral als je decennialang fulltime hebt gewerkt en geen tijd had voor hobby’s. Maar er is ook een groep (in Canada 15%) bij wie deze fase minder een probleem is. Deze mensen hebben structuur en betekenis gecreëerd buiten het werk, en de overgang naar het pensioen verloopt soepeler.
3. Vallen en opstaan
Deze fase gaat over het vinden van een nieuwe betekenis en doel. Het gaat vaak om het uitproberen van verschillende dingen om te zien wat werkt. Je ervaart hierbij het volgende:
- Hoe kan ik nog bijdragen?
- Je onderzoekt diverse mogelijkheden en je motivatie.
- Je verbindt je aan een speciaal project.
- Je gaat eventueel terug naar de tekentafel, als het niet lukt.
4. Opnieuw uitvinden en gebruiken
Niet iedereen bereikt deze fase. Sommige mensen blijven in fase één gericht op eigen behoeften – en daar is niets mis mee. Anderen komen de worstelingen van fase twee niet door. Weer anderen bereiken fase drie, maar als het uitproberen van verschillende dingen niet lukt, stappen ze terug naar fase twee of één.
Moynes vindt het belangrijk dat je kunt bepalen in welke fase van je pensioen je zit. En dat wanneer je fase drie bereikt, het cruciaal is om vragen te stellen over wat je uit de volgende levensfase wilt halen.
In de vierde fase zijn mensen meestal gelukkig en succesvol in een vorm van (on)betaalde dienstverlening. Ook uit ander onderzoek blijkt vrijwilligerswerk het meest bij te dragen aan een gelukkig pensioen (zie Wes Moss, VS 2022). Tenslotte leven aktieve ouderen langer en gelukkiger, aldus het SCP-onderzoek 04-03-24.
Moynes vindt dat je moet kijken naar je unieke vaardigheden en ervaringen, en hoe je deze het beste kunt gebruiken om anderen te helpen. Dat kan een nieuw doel en een ‘sweet spot’ voor het pensioen bieden.
Kortom, plan je pensioen! Meer weten? Zie handboek-pensioen-dit-ga-ik-doen, secondfuture.nl.
https://www.firstlinks.com.au/challenges-retirement-arent-just-financial
