Pensionering kan relatie maken of breken

“Mijn man ging met pensioen en zijn constante gesnif leidde tot een scheiding“.

Veel huwelijken komen onder druk te staan wanneer stellen met pensioen gaan. Waarom is de #greydivorce in opkomst? De Britse Telegraph publiceerde onlangs onderstaand artikel. Deze trend is overigens niet alleen in Groot-Brittannië zichtbaar, maar speelt zich wereldwijd af in de moderne samenleving:¹

Voor velen is pensionering een welverdiende bonus na een lange carrière, een soort golden ticket. Voor anderen is het echter een ingrijpende verandering in hun leven – en in hun huwelijk. Experts beschouwen pensioen als een ‘belangrijke mijlpaal’, wat betekent dat het niet zonder obstakels komt.

Wat wil je van je partner na pensioen?

Deze significante verandering kan niet alleen je persoonlijke leven op z’n kop zetten, maar ook een ongemakkelijk licht werpen op je relatie. Want wat wil je nu écht van je partner na pensioen? Het ONS, de Britse tegenhanger van het CBS, onthult een recente stijging in echtscheidingen bij mensen van 65 jaar en ouder. Trendwatchers voorspellen dat tegen 2037 bijna één op de tien mensen die scheiden ‘silver splitters’ zullen zijn.

Waarom is grey divorce een trend?

Er zijn verschillende redenen waarom huwelijken op latere leeftijd vaak niet goed functioneren: meer financiële onafhankelijkheid van vrouwen, kinderen die het huis uitgaan, mensen die langer leven, minder stigma rond scheiding. Maar vaak is het juist de overgang naar pensioen die een blijvende vlek achterlaat op een voorheen harmonieuze relatie. “Wanneer de focus plotseling volledig op elkaar ligt, kan het nodig zijn om je leven opnieuw in te richten,” zegt relatietherapeut Ammanda Major. “Het kan verre van eenvoudig zijn.”

Je relatie kan uit balans raken

“Mijn man is zeven jaar ouder dan ik, dus zijn pensioen kwam eerder,” zegt Rebecca, 59, een tekstschrijver. “Terwijl ik nog parttime werk, is hij degene die thuis is, kookt, boodschappen doet en de wasruimte reorganiseert. Ik weet dat dat voor sommige mensen geweldig klinkt, maar ik vond het irritant. Ik moest alle controle over de huishoudelijke taken loslaten, en dat beviel me niet. Het voelde alsof ik werd overruled. Hij kookt wel, maar we eten als in 1947 – veel stevige stoofschotels en gekookte aardappelen. En hij belt me vaak aan het einde van de dag, met de vraag wanneer ik thuis ben voor het avondeten. Onze rollen zijn omgedraaid, en dat is vreemd.”

Zoals Major opmerkt, kan er een grote kloof ontstaan wanneer de ene partner met pensioen gaat en de ander nog werkt. De verwachtingen over het dagelijks leven kunnen dan sterk verschillen. “Je moet erover praten om te begrijpen hoe de ander zich voelt. Wanneer iemand met pensioen gaat, is dat niet altijd positief. Er kan een verlies van status, identiteit en onafhankelijkheid zijn door het wegvallen van een vast inkomen, of er kan verveling optreden. Zonder communicatie begrijpt de ander vaak niet wat er speelt en hoe ze steun kunnen bieden,” legt Major uit.

Sommige onthullingen kunnen moeilijk te verwerken zijn. Net wanneer je dacht alles van je partner te weten, begint hij zich obsessief bezig te houden met de staat van het gazon. We brengen gemiddeld een derde van ons leven werkend door, zo’n 90.000 uur. Dit betekent dat de meeste paren veel tijd apart doorbrengen. Maar wanneer we ineens dag in dag uit samen zijn, kan het een enorme heraanpassing vereisen.

Sylvia (62) en Robert (65) stopten vorig jaar allebei met werken. Robert had veel gereisd voor zijn werk als tv-producer, waardoor Sylvia, een verpleegkundige, gewend was langere periodes alleen in huis door te brengen. “Plotseling was Robert constant thuis,” vertelt ze. “En dat maakte me gek. Hij zette de muziek hard aan wanneer ik probeerde te lezen, maakte zijn ontbijt om 11 uur terwijl ik al aan lunch dacht, en als ik in mijn kamer zat te naaien, stond hij in de deur en vroeg wat ik aan het doen was.”

Niet 24/7 samen, ook eigen leven

Robert geeft toe: “Het is niet makkelijk om 24/7 samen te zijn. Niet alleen voelde ik me een beetje verloren zonder mijn werkstructuur, maar ik merkte dat ik me begon te irriteren door kleine dingen. Ik had nooit gemerkt dat Sylvia altijd alle kastdeuren open laat staan. Dat is irritant.”

De beroemde auteur en psychotherapeute Esther Perel benadrukt het belang van afstand in een relatie. “Afstand nemen op bepaalde momenten is geen negatieve zaak,” zegt ze. “Je gaat weg, hebt onafhankelijke ervaringen en komt terug met nieuwe en interessante verhalen om te delen met je partner.” Als je genoot van vrijheid en autonomie toen je werkte, waarom zou je dat dan niet nu ook willen, in plaats van altijd in de buurt van je partner te zijn?

Nieuw onderzoek, gebaseerd op gegevens van de UK Household Longitudinal Study, toont aan dat koppels van 60 jaar en ouder die elkaar later in het leven ontmoeten maar besluiten niet samen te wonen, een betere mentale gezondheid ervaren. Ze profiteren van het gebrek aan “intense dagelijkse interacties” en zorgverplichtingen die samenwonen met zich meebrengt. Het lijkt erop dat er een goed argument is voor het doorbrengen van tijd apart van degenen van wie je houdt.

Geef dagelijks leven opnieuw vorm

Het is tijd om je dagelijks leven opnieuw vorm te geven. Je vaste werkroutine heeft zijn opzegtermijn ingediend, en nu krijg je de kans om alles te doen wat je altijd al wilde doen. Behalve dat je partner wellicht andere ideeën heeft.

“Mijn vrouw is gek geworden op reizen,” zegt David, een gepensioneerde bankier. “Ik ben veel gelukkiger als ik thuis ben, rommelend in de tuin, prutsend met mijn verzameling klokken. Ze beschuldigde me ervan saai te zijn, en we kregen een nare ruzie. Het voelt egoïstisch dat ze niet begrijpt dat ik uitgeput ben na een lange, stressvolle carrière. Ik wil gewoon even mijn voeten omhoog.”

Major voegt toe: “Je moet samen beslissen wat voor jullie als koppel werkt, maar ook voor ieder van jullie afzonderlijk. Als de ene persoon wil reizen en de ander niet, zou ik hen aanraden om een compromis te overwegen. De meeste relatieproblemen worden opgelost door compromissen te sluiten en te denken aan wat de ander nodig heeft om gelukkiger te zijn. Ik heb succes gezien bij koppels die het erover eens waren dat de vrouw alleen of met een vriend of familielid zou reizen. Zolang beide partners het eens zijn over een oplossing, is dat prima.”

De lockdown was een voorproefje

En hoewel sommige paren moeite hebben met pensionering, merken anderen juist dat het een beetje flair aan hun relatie toevoegt. Anna (63) zegt: “De lockdown was een voorproefje van pensioen omdat we toen samen waren en het eigenlijk heel goed met elkaar konden vinden. James had een stressvolle, veeleisende baan en was altijd uitgeput tegen het weekend. Nu heeft hij veel meer energie omdat hij uitgerust en ontspannen is. We hebben vaak ’s middags seks, wat nooit eerder zou zijn gebeurd.”

Pensioen legt druk op een relatie

Het opgeven van je dagelijkse werk betekent niet per se het einde van een huwelijk. Toch kan pensioen wel druk uitoefenen op sommige paren. Joanne Wescott, een familierechtadvocaat en managing partner bij Osbornes Law, merkt op dat steeds meer gepensioneerden haar advies zoeken. “Er zijn zoveel redenen voor een scheiding, maar wanneer de kinderen het huis uit zijn en de werkroutine is geëindigd, worden koppels voor het eerst in decennia weer samen geworpen. Ze realiseren zich ineens dat ze niet veel gemeen hebben,” legt ze uit. “Ook tikt de klok. Ze vragen zich af: hoeveel goede jaren heb ik nog? En wil ik die doorbrengen met deze persoon?”

Vrouwen vragen vaker scheiding aan

Hoewel Wescott zegt dat vrouwen vaker een scheiding aanvragen in hun latere jaren², merkt ze op dat vrouwen van deze leeftijd vaak financieel minder goed uit de scheiding komen. “Ze hebben misschien niet hun eigen carrière opgebouwd omdat ze zich terugtrokken om voor de kinderen te zorgen, of de man was altijd de belangrijkste kostwinner.” Legal and General meldt ook dat pensioenen in minder dan één op de acht scheidingen worden gedeeld. Wescott voegt toe: “Wanneer iemand later in het leven hertrouwt, kiezen ze vaak voor een prenuptiaal contract om zichzelf te beschermen, maar ook om hun kinderen uit een eerdere relatie te beschermen.”

Zijn constante gesnif zorgde voor echtscheiding

Na 25 jaar huwelijk merkten Phillipa (60) en John (65) dat hun relatie drastisch veranderde. “Hoe ouder John werd, hoe chagrijniger en saaier hij werd. Natuurlijk had ik dit eerder opgemerkt, maar zodra hij constant thuis was, begon ik me langzaam gek te voelen. Hij ruimde de tuinberging op en vroeg me om te komen kijken. Alsof ik me zorgen maakte over de staat van de schuur! Wat moest ik doen, hem een sticker geven? Alles aan hem irriteerde me, maar ik wist dat we in de problemen zaten toen ik me begon te storen aan zijn constante gesnif. Het werd zo erg dat ik op het punt stond te schreeuwen. Het was geen verrassing dat we een jaar later uit elkaar gingen.”

Major herkent dit patroon in haar praktijk: “Veel dingen die je niet leuk vindt aan je partner kunnen verborgen blijven door de afleiding van werk. Wanneer werk geen afleiding meer biedt, kijken koppels elkaar soms op een maandagmorgen aan en denken: ‘En nu?’.

Hoe de pensioendip te vermijden

• Geef jezelf tijd om aan te passen. Zoals bij elke grote levensverandering, zullen er moeilijke gevoelens zijn om te verwerken. En omdat je in een partnerschap zit, gaat het niet alleen om wat er voor jou speelt.
• Check regelmatig hoe jullie je voelen. Stel bijvoorbeeld de vraag: “Hoe denk je dat het voor ons beiden gaat?” Dit opent de deur naar een gezamenlijke conversatie over je situatie.
• Vermijd negatieve discussies. Zeg bijvoorbeeld niet: “Je wast nooit af”, want dit roept een defensieve reactie op. Zeg in plaats daarvan: “Wanneer je de afwas altijd laat staan, voel ik me niet gewaardeerd.” Dit haalt de spanning uit de situatie en biedt de ander de kans om het goed te maken.
• Breng tijd apart door – maar ook samen. Probeer een regelmatig uitje te plannen, zoals naar de film of een gezamenlijke hobby, zoals wandelen, waar jullie beiden van genieten.
• Vergeet de positieve kanten niet. Vrijheid, minder stress, autonomie. Meer tijd voor activiteiten die je leuk vindt – en voor elkaar.

Meer weten over de trend #greydivorce? Lees https://secondfuture.nl/2024/03/26/grey-divorces-nemen-toe-voorkomen-en-genezen/

Bernadette Janssen, psycholoog/auteur Handboek Dit ga ik doen na pensioen.

Bron

https://www.telegraph.co.uk/family/relationships/retirement-make-or-break-marriage 05-01-2025

Grey divorces nemen toe. Voorkomen en herstellen.