Deze eigenschappen dragen bij aan een lang leven

Het aantal 100-jarigen neemt zoals bekend toe. In de VS is het aantal zelfs in afgelopen 10 jaar verdubbeld, in Nederland 20 jaar (CBS). Welk gedrag is het geheim achter deze leeftijd?

Vaak wordt optimisme genoemd als belangrijke eigenschap voor een lang en gelukkig leven. Optimisme zorgt voor veerkracht bij stressvolle situaties. “Je kan tegen zichzelf zeggen: ‘Dit is niet zo’n groot probleem”. Dit type vindt wel weer manieren om zichzelf weer in evenwicht te brengen.” Aldus David Watson, emeritus hoogleraar persoonlijkheidspsychologie in de VS.

Echter deze Watson concludeerde onlangs dat een andere eigenschap nog veel belangrijker was: Volgens deze oud-hoogleraar draagt vooral zorgvuldigheid bij aan een lang leven. Een grote mate van zelforganisatie en discipline bepaalt volgens hem hoe oud je wellicht wordt. Zeer gedisciplineerde mensen zorgen vaak beter voor zich zelf. Ze hebben de neiging meer te letten op alcohol, gezond eten en bewegen. Deze types voorkomen risico’s waardoor ze minder ongelukken hebben. Het goede nieuws is tevens dat zorgvuldigheid en discipline groeit naarmate we ouder worden!

Uit het recente boek The Good Life, Harvard Studies of Adult Development, blijkt echter dat opbouwen en onderhouden van ‘betekenisvolle relaties‘ juist cruciaal zijn voor een mooi lang leven. Hoe beter je relaties, hoe langer je leeft. Op je vijftigste jaar zou de kwaliteit van je sociale leven beter voorspellen hoe oud je wordt dan je fysieke gezondheid. Aldus de onderzoekers Waldinger en Schulz.

Dus hoe zit het nu? Dus welk gedrag is nu het belangrijkste, optimisme, zorgvuldigheid of opbouwen van betekenisvolle relaties? Bijna dagelijks zie je nieuwe tips in de media. Het onderzoek naar gezond oud worden staat relatief nog in de kinderschoenen1.

Het korte antwoord lijkt dat alledrie belangrijk zijn! Dus zowel optimisme, zorgvuldigheid en sociale relaties dragen bij aan een gelukkige oude dag.

Het langere antwoord is dat in praktijk mensen vaak in hooguit twee van de drie eigenschappen uitblinken. Mensen hebben nou eenmaal sterke en zwakke kanten. Zo zijn rasoptimisten doorgaans geen zorgvuldige ‘Pietje Precies’ en v.v. Hoe zit dit?

Mensen zijn hooguit in twee van de drie eigenschappen sterk.

Eerst een theoretische zijstapje. Je zou je deze drie eigenschappen ook kunnen zien door de bril van de zogeheten drie Meta Competenties: 2 Mensen-Denken-Energie 3 . Dit een psychologisch model voor een eenvoudig overzicht van persoonlijke eigenschappen. Als je ervaring hebt met assessments, zul je dit model wellicht herkennen.

Toevallig of niet vallen de drie genoemde eigenschappen elk in een andere categorie van de drie Meta Competenties:

  1. Zo hoort de eigenschap ‘Opbouwen en onderhouden van betekenisvolle relaties’ bij de Meta Competentie ‘Mensen‘. (Hieronder vallen bijvoorbeeld ook de eigenschappen ‘samenwerken, inlevingsvermogen’).
  2. ‘Zorgvuldigheid’ hoort bij de Meta Compentie ‘Denken‘ – de cognitieve vaardigheden. (Bij deze categorie horen ook kwaliteiten als ‘Plannen, Analytisch vermogen’).
  3. ‘Optimisme’ hoort bij de derde en laaste Meta Competentie Energie – oftewel inzet, kracht. (Hieronder valt tevens gedrag als ‘Initiatief, Overtuigingskracht’).

Zoals vermeld vallen de drie eigenschappen Optimisme, Zorgvuldigheid en Betekenisvolle relaties, die bijdragen aan een lang leven, elk in een andere categorie. En blinken mensen doorgaans uit in hooguit twee van de drie. Voor een gezonde oude dag is het natuurlijk het beste alle drie de eigenschappen in huis te hebben! Hoe krijg je dat voor simpel mekaar?

Deel je sterke eigenschappen en zorg voor een compenserende omgeving!

Voor een mooi lang leven kun je je wellicht het beste omringen met mensen met complementaire eigenschappen en je eigen sterke eigenschappen delen. Ter illustratie het volgende:

  • Rasoptimisten stimuleren hun omgeving en zijn het zonnetje zijn in huis.
  • ‘Pietje Precies’ denkt mee met familie en vrienden om incidenten te voorkomen. Denk aan afspraken, voornemens of medicijnengebruik. Het werkt natuurlijk alleen als de ander daarvoor open staat!
  • De ‘Mensen-mens’ zorgt voor gezelligheid, neemt anderen mee op sleeptouw naar etentjes en andere aktiviteiten, en voorkomt conflicten of lost deze op.

Uiteraard kan je zelf eigenschappen altijd verder ontwikkelen. Maar een complementaire omgeving is makkelijker. Zeker op je oude dag!

  1. Zo is McKinsey Health Institute pas in 2022 opgericht, om een bijdrage op het gebied van (mentale) gezondheid te leveren. De gemiddelde levensverwachting is namelijk met 20 jaar toegenomen sinds 1960. ↩︎
  2. Deze indeling is gebaseerd op het wetenschappelijk Model Big Five in de Persoonheidspsychologie, Vijf categorieën zijn extravert/introvert; inschikkelijkheid, zorgvuldig/onzorgvuldig, emotioneel stabiel/instabiel en openheid voor ideeën en ervaringen. ↩︎
  3. Sommige psychologische adviesbureaus gebruiken indeling Denken-Mensen-Energie, andere de vergelijkbare indeling Denken-Voelen-Kracht. ↩︎

Bron

The Good Life, Haverd Aldult Studies, Waldinger & Schulz, januari 2023

https://www.metronieuws.nl/lifestyle/health-mind/2023/09/eigenschap-psycholoog-lang-leven-karakter/

https://www.cnbc.com/2023/09/17/this-is-the-nopoint1-personality-trait-linked-to-living-longer.html

https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2023/37/steeds-meer-honderdplussers-in-zeeland-wonen-de-meesten

http://witsconsultancy.nl/documenten/LTP_Competenties.pdf

Je kan misschien ook genieten van: