Volgens de New York Times (26-03-25) is het geen goed idee om je pensioen te starten met een lange vakantie en daarna pas verder te kijken. De overgang naar pensioen kan ingrijpend zijn, vooral voor je brein. Om mentaal scherp te blijven, is het belangrijk om al vóór je pensioen nieuwe, uitdagende routines op te bouwen.

Een praktijkvoorbeeld

Een Duitse vriendin maakte zich onlangs zorgen om haar ouders, die altijd actief waren. Na hun pensionering reisden ze drie maanden met de camper naar Griekenland, maar na vier weken keerden ze terug. “Het was erg eentonig”, vertelde ze. Haar vader probeerde de situatie op te vrolijken door te gaan skiën, maar viel en raakte geblesseerd. Het gebrek aan een duidelijk plan leidde tot een sombere stemming.

Hoe voorkom je dit?

De NYT benadrukt dat het stoppen met werken kan leiden tot cognitieve achteruitgang en depressie. “Vóór je pensionering socializeer je met collega’s en los je dagelijkse werkuitdagingen op”, zegt professor Ross Andel. Na je pensionering missen veel mensen die mentale stimulatie.

Pensioen biedt kansen

Hoewel pensioen risico’s met zich meebrengt, biedt het ook kansen. Je hebt meer tijd voor sociale activiteiten en nieuwe hobby’s. Onderzoek toont zelfs aan dat het brein zich kan herstellen van inactiviteit, zelfs op latere leeftijd.

Risico’s van pensioen voor je brein

Een studie van meer dan 8.000 gepensioneerden toonde aan dat verbale geheugen achteruitgaat na pensionering, en een andere studie vond een link tussen pensioen en depressie. Het verlies van een drukke werkdag kan leiden tot gevoelens van waardeloosheid.

‘Hoe hoger je klimt, hoe dieper je valt’

Hoe je werk ervaarde, kan de mate van achteruitgang beïnvloeden. Mensen die hogere functies bekleedden, lijken een steilere achteruitgang te ervaren, waarschijnlijk omdat hun identiteit sterker verbonden was met hun werk.

Vrouwen minder last van snelle achteruitgang

Vrouwen lijken minder snel cognitief achteruit te gaan, waarschijnlijk omdat ze na pensionering meer sociale contacten onderhouden, zegt Dr. Weber.

Bouw op tijd nieuwe routines op

“Begin jaren voor je pensioen met het ontwikkelen van uitdagende routines”, adviseert Dr. Alison Moore. Dit voorkomt inactiviteit na je pensionering. Zoek een nieuw doel, zoals vrijwilligerswerk, om cognitieve achteruitgang tegen te gaan en je brein scherp te houden.

Zinvolle gesprekken en breinstimulatie

Regelmatige, betekenisvolle sociale contacten zijn essentieel voor je cognitieve gezondheid. “Zorg voor activiteiten die je brein uitdagen, zoals een boekclub of nieuwe creatieve hobby’s, zoals samen muziek maken of kookles”, zegt David Richter. Gewone tv-kijken of luisteren naar de radio biedt niet dezelfde mentale stimulatie.

Conclusie: start ruim voor je pension met het vinden van nieuwe uitdagende routines!

PS. Meer weten? Het Handboek “Dit ga ik doen na Pensioen” is deze zomer beschikbaar als e-book (ook in het Engels en Duits).

https://www.nytimes.com/2025/03/26/well/mind/retirement-brain-mental-health-tips.html#:~:text=A%20Decline%20in%20Cognition%20and,with%20when%20they%20were%20working. 26-03-2025

Je kan misschien ook genieten van: